Στο πλαίσιο του σχολικού προγράμματος «Σχολικός εκφοβισμός – αιτίες, πρόληψη και αντιμετώπιση», οι μαθητές της Β΄ Γυμνασίου παρακολούθησαν την Δευτέρα 2 Μαρτίου την ακόλουθη δράση με τίτλο «Κάρφωμα ή Αλληλεγγύη».

Βασικός στόχος της δράσης ήταν να διερευνηθεί και να αποσαφηνιστεί στο μυαλό των μαθητών η διάκριση ανάμεσα στο «κάρφωμα» και την αλληλεγγύη. Επιδιώχθηκε οι μαθητές να κατανοήσουν τον ρόλο του θεατή σε περιστατικά βίας ή εκφοβισμού, να προβληματιστούν για τη στάση που πρέπει να κρατήσει κάποιος όταν γίνεται μάρτυρας μιας άδικης ή επιθετικής συμπεριφοράς και να καλλιεργήσουν στάσεις ενσυναίσθησης, υπευθυνότητας και ενεργητικής αντίδρασης απέναντι στη βία.

Η δράση ξεκίνησε με διερευνητικές ερωτήσεις προς τους μαθητές σχετικά με το τι σημαίνει «καρφί» και αν καθίσταται πάντοτε σαφές πότε κάποιος λειτουργεί ως «καρφί» και πότε ως αλληλέγγυο άτομο. Μέσα από τη συζήτηση οι μαθητές κλήθηκαν να τοποθετηθούν και να προβληματιστούν γύρω από το ηθικό δίλημμα της σιωπής ή της παρέμβασης.

Στη συνέχεια, οι μαθητές, αφότου άκουσαν την αφήγηση ενός περιστατικού που εκτυλίχθηκε σε σχολικό περιβάλλον, προχώρησαν στην εξέταση των συνθηκών της ιστορίας, κατέθεσαν εντυπώσεις και επιχειρήματα, ενώ προσπάθησαν να αναλύσουν τη στάση του θεατή. Παράλληλα, επιχειρήθηκε να κατανοηθεί με ενσυναίσθηση η θέση του θύματος και να αποδομηθεί η στάση του θύτη, διερευνώντας πιθανά κίνητρα και προθέσεις που οδηγούν σε εκφοβιστικές συμπεριφορές.

Παρουσιάστηκε ακολούθως ο ορισμός του «καρφώματος» και, με βάση τη συζήτηση που είχε προηγηθεί, διατυπώθηκαν συμπεράσματα σχετικά με τον ρόλο του θεατή ως μάρτυρα της αλήθειας. Τονίστηκε ότι η αποσιώπηση περιστατικών βίας μπορεί να καταλήξει σε ηθική συνενοχή. Τέλος, μοιράστηκαν προς συζήτηση στην ολομέλεια σύντομα σενάρια ανάρμοστης συμπεριφοράς και ενδοσχολικού εκφοβισμού, τα οποία αποτέλεσαν το έναυσμα για περαιτέρω διάλογο και καταιγισμό ιδεών για τρόπους αντιμετώπισης και περιορισμού παρόμοιων περιστατικών.

Συνοψίζοντας, οι μαθητές προχώρησαν σε διαπιστώσεις ότι η ανοχή στη βία μας καθιστά συνυπεύθυνους, ακόμη και συνένοχους. Οι απόψεις που εκφράστηκαν ήταν ποικίλες και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες, αναδεικνύοντας την ενεργό συμμετοχή και τον ουσιαστικό προβληματισμό των μαθητών.

Η δράση συνέβαλε ουσιαστικά στην κατανόηση της διαφοράς ανάμεσα στο «κάρφωμα» και την αλληλεγγύη. Οι μαθητές αντιλήφθηκαν ότι η αποκάλυψη της αλήθειας, όταν αποσκοπεί στην προστασία ενός ατόμου και στην αποτροπή της βίας, δεν αποτελεί «κάρφωμα», αλλά πράξη ευθύνης και αλληλεγγύης. Παράλληλα, κατέστη σαφές πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος του θεατή στην αντιμετώπιση, τον περιορισμό και, τελικά, τη μείωση των περιστατικών σχολικού εκφοβισμού. Μέσα από τη συζήτηση ενισχύθηκαν αξίες όπως η ενσυναίσθηση, η αλληλοϋποστήριξη και ο σεβασμός μεταξύ των μαθητών. Η δράση, τέλος, ενθάρρυνε τους μαθητές να υιοθετήσουν ενεργητική στάση απέναντι στη βία, να στηρίζουν τα θύματα και να συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού σχολικού περιβάλλοντος.